Modele cyfrowej inteligencji w Suverii
Model cyfrowej inteligencji to program, który czyta Twoje słowa i układa odpowiedź; na nim ma pracować asystent w Suverii. Ta strona wyjaśnia, skąd bierzemy modele, jak je wybieramy, co się dzieje, gdy model się zmienia, i jakich zasad ma jawnie przestrzegać asystent.
Suveria jest dziś projektem. Dziennik wyników whitepapera (stan na 29 października 2026 r.) mówi wprost: nie uruchomiliśmy jeszcze żadnego modelu w Suverii ani nie przeprowadziliśmy żadnej z opisanych prób. Wszystko poniżej to zamiary i kandydaci, a nie działająca usługa.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 9.
Dlaczego otwarte modele#
Podstawą projektu są otwarte modele, czyli udostępnione na warunkach, które pozwalają uruchamiać je samodzielnie. Dzięki temu fundacja może udostępniać je praktycznie po kosztach i skupić pracę na prywatnym środowisku korzystania z istniejących modeli, z możliwością rozwijania w przyszłości także własnych.
Na początek chcemy korzystać z nich u dostawców poufnych obliczeń, a jeśli rachunek i warunki to uzasadnią, na własnych serwerach. Manifest zaznacza, że Suveria jest „naszą najlepszą drogą do prywatnej pracy z cyfrową inteligencją, a nie celem samym w sobie”: jeśli modele zmieszczą się na własnym urządzeniu albo powstanie lepszy sposób ochrony, część tej drogi stanie się zbędna.
Więcej: manifest, punkt 3.1 i whitepaper Suverii, rozdział 6.
Jak wybieramy model#
Suveria ma być dostępna dla ludzi na całym świecie, w ich własnych językach. Dlatego przy wyborze modelu bierzemy pod uwagę:
- jakość w wielu językach;
- rozumienie intencji;
- rzetelność;
- licencję, czyli warunki, na jakich twórca pozwala używać modelu;
- koszt;
- czy da się go uruchomić w chronionym środowisku, które opisujemy na stronie Prywatność i bezpieczeństwo.
Większy model wybieramy tylko wtedy, gdy wyraźnie lepiej wykonuje zadania ważne dla ludzi. Pomagać w tym ma benchmark fundacji, czyli zestaw zadań i zasad oceniania, który pozwala sprawdzić, jak modele się zachowują; dziś jest on programem badań bez wyników.
Whitepaper wymienia dwóch kandydatów. To kandydaci do sprawdzenia, a nie decyzja: pierwszy model i akceptowalny poziom jakości pozostają do rozstrzygnięcia.
- DeepSeek-V4.1-Flash. Model na licencji MIT, która pozwala używać go także do usług. Producent podaje 552 mld parametrów części głównej (parametry to liczby dobrane podczas uczenia modelu) i dodatkową pamięć o nazwie Engram o 196 mld parametrów. Przy każdym słowie pracuje tylko 8–16 mld z nich, dlatego odpowiada szybko i tanio, choć do uruchomienia potrzeba co najmniej czterech nowoczesnych kart graficznych. Parametry są zapisane w skróconej postaci (kwantyzacja). Oszczędza to pamięć, ale może obniżać jakość, więc sprawdzimy to na własnych zadaniach.
- Kimi K3.1 Pro. Producent zapowiedział publikację pełnych wag, czyli parametrów, a licencji jeszcze nie ogłosił. Po publikacji sprawdzimy między innymi ich rozmiar, licencję i dostępność u dostawców poufnych obliczeń, a wynik dopiszemy do whitepapera z datą, także jeśli warunki okażą się nieprzydatne.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 6 i whitepaper materiałów i benchmarku, rozdział 1.
Co się dzieje, gdy model się zmienia#
Zmianę albo wycofanie modelu zapowiadamy z wyprzedzeniem. Historia rozmów zostaje u Ciebie: możesz wybrać nowy model, wyeksportować dane albo zakończyć pracę.
W rozmowie ma być widać moment zmiany modelu, a przeniesienie prywatnego kontekstu do nowego modelu wymaga Twojej decyzji. Zmiana modelu może też wymagać ponownego sprawdzenia ochrony, bo aktualizacja nie może po cichu osłabiać uzgodnionych zabezpieczeń.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 6 i rozdział 9.
Zasady asystenta mają być jawne#
Zasady, według których asystent odpowiada, będziemy publikować w całości razem z każdym wydaniem. W Suverii masz zawsze móc przeczytać pełną instrukcję swojego asystenta, czyli spisane zasady, według których odpowiada, oraz opis sposobu pracy: jak dzieli zadanie na kroki, korzysta z pamięci i sprawdza odpowiedzi.
Wspólna infrastruktura ma udostępniać tylko modele i ustawienia, które przejdą jawne próby benchmarku. Powyżej tego minimum to Ty wybierasz styl pracy, od spokojnego porządkowania myśli po wymagającą rozmowę, w której asystent wytyka luki w rozumowaniu.
Chcemy prowadzić otwartą bibliotekę sprawdzonych instrukcji, którą uczestnicy ulepszają w Omniforum (wspólnej przestrzeni rozmowy i decyzji) i sprawdzają w benchmarku. Tej biblioteki jeszcze nie ma.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 4 i punkt 4.1.
Asystent, Osobisty Kanon i Teleskop Myśli#
Pamięć wcześniejszych rozmów ma działać za Twoją zgodą i być jawnie edytowalna: każdy zapis można usunąć lub poprawić i zobaczyć jego pochodzenie. Asystent wyraźnie odróżnia własną sugestię od stanowiska, które człowiek świadomie uznał za swoje.
Osobisty Kanon to spisany przez Ciebie zbiór zasad i wartości, które uznajesz za swoje. Teleskop Myśli ma pozwalać zobaczyć zapis własnych przemyśleń z różnych chwil i to, jak zmieniały się z czasem, a także zestawiać wskazaną przez Ciebie sytuację z Kanonem. Pomysł wyrósł z okna Overtona, czyli zakresu idei, które w danym czasie uchodzą w społeczeństwie za akceptowalne. U jednej osoby to zakres myśli, które w danym czasie uważa za dopuszczalne dla siebie; Teleskop ma być takim oknem dla jednej osoby i tylko dla niej.
Model pokazuje możliwe powiązania wraz ze źródłem przywołanej zasady, a jego interpretację można poprawić lub odrzucić. Nie tworzymy punktacji moralności ani publicznego rankingu. W pierwszej wersji Teleskop pracuje tylko na jednej sytuacji, którą wskażesz, i nie śledzi życia na bieżąco.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 6 i punkt 6.1.
Granice: co model robi, a czego nie#
- Kryzys. Gdy rozmowa dotyczy zagrożenia życia lub zdrowia, asystent ma podać informację o dostępnej pomocy, na przykład numery alarmowe, bez wysyłania czegokolwiek poza prywatne środowisko.
- Cudze wiadomości. Cudza wiadomość, na przykład z podłączonej skrzynki pocztowej, może zawierać ukryte polecenia, dlatego treści z zewnątrz oddzielamy od Twoich poleceń: przy ich porządkowaniu asystent nie może sam wysyłać wiadomości, otwierać adresów sieciowych ani zmieniać Osobistego Kanonu bez Twojego potwierdzenia.
- Wybory twórcy. Sam model niesie też wybory swojego twórcy, na przykład tematy, których unika; sprawdzamy je w benchmarku i opisujemy przy wyborze modelu.
- Bez ukrytych dostępów. Nadużyciom chcemy przeciwdziałać bez czytania prywatnych rozmów. Nie tworzymy ukrytych dostępów do prywatnych treści.
Więcej: whitepaper Suverii, rozdział 4, rozdział 3 i rozdział 6.
Przeczytaj i powiedz, co myślisz#
Liczby, przypisy i listę spraw do rozstrzygnięcia znajdziesz w whitepaperze Suverii, a sposób oceny modeli w whitepaperze materiałów i benchmarku. Jeśli coś Cię zastanawia albo wydaje się błędne, zaznacz ten fragment i skorzystaj z przycisku „Mam uwagę” albo napisz na salve@novusignis.org.