Wspólne decyzje w Omniforum
Ta strona pogłębia to, co strona Czym jest Omniforum mówi w skrócie o wspólnych decyzjach: czym różni się konsultacja od głosowania, jak chcemy dawać prawo głosu bez biometrii, jakie zasady obowiązują zawsze i dlaczego wyniki głosowań mają wiązać fundację dopiero stopniowo.
Dziś nie odbywa się żadne głosowanie ani konsultacja. Prototyp Omniforum jest w budowie, a wszystko, co opisujemy niżej, jest projektem.
To jedna z najtrudniejszych części całego przedsięwzięcia, dlatego piszemy otwarcie, co jest w zasięgu ręki, a nad czym będziemy długo pracować.
Więcej: whitepaper Omniforum, rozdział 8.
Fakty, wartości, hipotezy#
Nie wszystko rozstrzyga się głosem. Manifest rozróżnia:
- fakty i wykonalność: rozstrzyga sprawdzalny dowód, nie głosowanie; jedna osoba, która wykaże błąd w obliczeniach lub lukę w bezpieczeństwie, może zatrzymać błędne założenie;
- opinie, cele i wartości: pytanie, jakiego świata chcemy; tu każdy człowiek jest równym punktem odniesienia;
- hipotezy i wizje: przewidywania skutków traktujemy jako hipotezy, a śmiałe pomysły dostają miejsce z oznaczonym warunkiem „co musiałoby stać się możliwe, aby to zadziałało”.
Obok ogólnego wyniku chcemy pokazywać, jak sprawę oceniają badacze i praktycy danej dziedziny oraz osoby, które odczują jej skutki, na podstawie informacji podanych dobrowolnie, osobno od tajnego głosu.
Więcej: manifest, punkt 5.1.
Konsultacja a głosowanie#
Statut fundacji dopuszcza głosowania i konsultacje w sprawach kierunku rozwoju projektów, a przy głosowaniach wymaga anonimowości i potwierdzenia, że każdy głosujący jest inną osobą. Stąd rozróżnienie:
- Konsultacja to pytanie o zdanie bez weryfikacji uczestników, otwarte dla każdego. Ponieważ ktoś może mieć kilka kont, jej wynik traktujemy jako głos w rozmowie, a nie pomiar. Zarząd z góry zapowiada, jak potraktuje wynik.
- Głosowanie wiążące dotyczy wspólnych zasobów. Kto chce w nim uczestniczyć, dobrowolnie i bezpłatnie przystępuje do wspólnoty decyzyjnej i uzyskuje uprawnienie jedną z jawnych dróg weryfikacji.
Dopóki próba nie potwierdza, że każdy głosujący jest inną osobą, nazywamy ją konsultacją, a nie głosowaniem w rozumieniu statutu.
Więcej: statut, § 8, whitepaper Omniforum, punkt 8.1 i whitepaper zasad fundacji, rozdział 2.
Jak uzyskać prawo głosu#
Projektujemy kilka dróg do prawa głosu. Żadna nie wymaga biometrii. Wszystko, czego potrzeba do głosowania, ma być bezpłatne; poświadczenie prawa głosu będziesz przechowywać w bezpłatnej części Suverii, swojej prywatnej przestrzeni do pracy z cyfrową inteligencją, oddzielone od karty wyborczej.
Pierwszą oficjalną drogą ma być europejski portfel tożsamości cyfrowej, bo pozwala potwierdzić uprawnienie zdalnie, z domu, bez przekazywania fundacji chronionych danych. Na początku wiążąco będą więc mogły głosować osoby z państw Unii, w miarę jak państwa udostępniają takie portfele. Dla ludzi z innych krajów rozmowa i konsultacje są otwarte od razu, a drogę do głosu dopiszemy, gdy znajdziemy sposób bez biometrii i bez centralnej bazy.
Drogi, które chcemy zbadać:
- Dokument państwowy z chipem albo cyfrowy portfel tożsamości, o ile wybrany system pozwala potwierdzić uprawnienie bez przekazywania fundacji chronionych danych. Aplikacja na Twoim telefonie miałaby odczytywać chip paszportu lub dowodu osobistego, sprawdzać podpis państwa i tworzyć na urządzeniu dowód z wiedzą zerową, czyli potwierdzenie „jestem na liście uprawnionych” bez ujawniania, kim jesteś. Jeśli tego nie da się zapewnić, nie oprzemy na tej drodze głosu wiążącego.
- Spotkania na żywo w wielu miejscach jednocześnie, z zasadami, które utrudniają jednej osobie zebranie kilku uprawnień.
Każde uprawnienie ma dostać unikalny znacznik, żeby nowy dowód tej samej osoby nie dał drugiego głosu. Znacznik liczylibyśmy z danych, które się nie zmieniają, ale z dodatkowym sekretem, bo sam numer taki jak PESEL dałoby się odgadnąć, sprawdzając wszystkie możliwości. Dlatego znacznik ma zależeć także od tajnego składnika rozdzielonego między niezależne strony albo od podpisu samego chipu; rozstrzygniemy to przed wyborem technologii.
Łączenie dróg zostawia ryzyko, że ta sama osoba zdobędzie dodatkowe uprawnienia. Na początku przyjmujemy je świadomie, żeby mogło dołączyć jak najwięcej ludzi z całego świata; celem pozostaje system, w którym jedna osoba ma jeden głos. Odmowa przyjęcia ma uzasadnienie i drogę odwołania.
Więcej: whitepaper Omniforum, punkt 8.3 i manifest, punkt 5.2.
Zasady, które obowiązują zawsze#
To zasady projektu, które zapiszemy w regulaminie głosowań.
- Rozmowa przygotowuje decyzję, ale jej nie zastępuje: publikacja myśli, poparcie idei i głos w sprawie wydatku to osobne kroki.
- Pytanie do głosowania proponuje wnioskodawca, a jego brzmienie jest otwarte na uwagi przez ogłoszony czas.
- Przed głosowaniem ogłaszamy pytanie, listę uprawnionych, termin, zasady zmiany głosu, sposób liczenia wyniku i próg ważności, a także co dzieje się przy remisie albo awarii i jak można się odwołać.
- Brak głosu nie jest zgodą.
- Nikt nie dostaje więcej głosów za wpłatę, majątek ani pełnioną funkcję.
- Wniosek o wydatek wymaga „zielonej ścieżki” z manifestu, czyli ciągu powiązań, który pokazuje oparcie planu w faktach i zgodę społeczności na stojące za nim wybory. Próg zgody ustalamy z góry według wagi sprawy, skali wydatku i odwracalności skutków.
- Przed oddaniem głosu każdy widzi krótkie, przystępne podsumowanie stanowisk, zastrzeżeń i źródeł, publikowane z wyprzedzeniem. Strony sporu mogą zgłosić, że pominięto ich stanowisko, i wtedy obok pokazujemy ich własne ujęcie.
Więcej: whitepaper Omniforum, rozdział 8, punkt 8.3 i manifest, punkt 5.3.
Trudne sprawy: trzy kroki#
- Otwarta mapa sprawy w Omniforum, w której może wziąć udział każdy.
- Losowane zgromadzenie doradcze: grupa osób wylosowanych z rejestru uprawnionych w losowaniu, którego wynik każdy może sam sprawdzić na podstawie publicznie ogłoszonych danych. Dostaje czas, materiały i możliwość rozmowy z autorami wniosków; doradza, nie decyduje.
- Głosowanie wszystkich uprawnionych.
Więcej: whitepaper Omniforum, punkt 8.4.
Stopniowo i ostrożnie#
Głosowanie będzie zyskiwać moc wiążącą stopniowo: najpierw próby bez skutków finansowych, potem prawdziwe decyzje o małej, wydzielonej puli i o działaniach, które da się odwrócić, a zakres rozszerzamy dopiero po sprawdzeniu wyników i zabezpieczeń. Przed pierwszą próbą z prawdziwymi pieniędzmi ogłaszamy najwyższą kwotę, wynik, który ją zatrzymuje, i drogę odwołania do osób niezależnych od zarządu. Po każdej próbie publikujemy podsumowanie.
Do tego czasu fundacja działa w fazie zwinnej: zarząd podejmuje bieżące decyzje, z wyboru pyta społeczność o zdanie w istotnych sprawach i publikuje uzasadnienie każdej istotnej decyzji. Wyniki głosowań i konsultacji są formalnie doradcze. Żeby wynik formalnie wiązał fundację, potrzebna jest zmiana statutu, opisana w rejestrze zmian statutu jako Z4.
Pełne uruchomienie dalszych filarów (otwarte projekty trwałych przedmiotów i kontakt z naturą) wymaga łącznie trzech warunków: głosowania, które zapewnia jeden skuteczny głos tej samej osoby, środków na sześć miesięcy utrzymania Suverii i Omniforum oraz decyzji społeczności. Pierwszy warunek uznamy za spełniony dopiero wtedy, gdy drogi dopuszczające dodatkowe głosy zastąpi jednolity system, a próby to potwierdzą.
Więcej: whitepaper Omniforum, punkt 8.5, whitepaper zasad fundacji, rozdział 2 i manifest, punkt 6.3.
Czego to nie zapewni#
- Dowód z wiedzą zerową potwierdza przynależność do uprawnionych, a w protokołach takich jak Semaphore wykrywa też powtórne użycie tego samego uprawnienia. Nie sprawdzi jednak, czy jedna osoba nie dostała dwóch różnych uprawnień. Żadne pojedyncze rozwiązanie techniczne nie zastąpi sprawdzenia całego procesu.
- Chcemy, żeby każdy mógł zmienić głos do końca głosowania. Ma to utrudnić kupowanie głosów, bo kto zapłacił, nie mógłby sprawdzić, czy głosujący nie zmienił zdania; wymaga to jednak odpowiednio zbudowanego całego protokołu, nie samego przycisku. Rozważamy znany schemat głosowania (MACI), w którym zmiana głosu jest możliwa, a kupujący głos nie wie, który jest ostateczny. Ma słabość: koordynator widzi głosy, dlatego klucz podzielilibyśmy między niezależne strony, żeby sama fundacja nie mogła odczytać pojedynczego głosu.
- Nic z tego nie ochroni przed kimś, kto kontroluje urządzenie, uprawnienie albo samego głosującego aż do zamknięcia głosowania.
- To także zasada projektu, którą zapiszemy w regulaminie głosowań: nikt nie traci prawa głosu za poglądy ani za krytykę fundacji i zarządu. Kto nie może skorzystać z żadnej drogi, nadal w pełni uczestniczy w rozmowie i konsultacjach, a my szukamy kolejnych dróg.
Jak w pełni pogodzić jeden głos na osobę bez centralnej bazy tożsamości, tajność i dostęp dla całego świata, jeszcze nie wiemy. „Może to potrwać długo i mówimy to wprost.”
Więcej: whitepaper Omniforum, punkt 8.2, punkt 8.6, punkt 8.7 i manifest, punkt 5.2.
Przeczytaj i powiedz, co myślisz#
Pełny opis znajdziesz w whitepaperze Omniforum, rozdział 8, i w manifeście, rozdział 5. Jeśli coś Cię zastanawia albo wydaje się błędne, zaznacz ten fragment w dokumencie i skorzystaj z przycisku „Mam uwagę” albo napisz na salve@novusignis.org.
Więcej: whitepaper Omniforum, punkt 5.5.