Waardigheid als uitgangspunt
Deze pagina legt uit wat “waardigheid” in het manifest van Novus Ignis betekent en wat daaruit voortkomt: vrijheid, privacy, bescherming van aandacht en beginselen die door handelen worden ondersteund. Het is een samenvatting van hoofdstuk 2 van het manifest, waaruit Suveria en Omniforum voortkomen. Bij elk onderdeel vind je een link naar de volledige tekst.
Wat waardigheid in het manifest betekent#
We beschouwen menselijke waardigheid als een waarde die onafhankelijk is van iemands capaciteiten, productiviteit, bezit, opvattingen en nut voor anderen. Iedereen heeft recht op respect en een eigen plek in de wereld, ook in een toekomst waarin digitale intelligentie ons in ethisch redeneren zou kunnen overtreffen. Ethisch handelen blijft een richting om aan onszelf te werken en vormt geen examen dat recht op respect geeft.
Het manifest noemt zorg voor waardigheid liefde, al kan iedereen die in eigen woorden beschrijven. De oprichter schrijft er in de eerste persoon over: het is een ethiek die de oprichter “kortweg liefde: zorg voor de waardigheid van ieder van ons” noemt. We willen die in het dagelijks leven en in samenwerking toepassen, te beginnen in de digitale wereld.
Meer: manifest, hoofdstuk 2 en paragraaf 1.1.
Vrijheid is ook bewust kiezen#
Uit de bescherming van waardigheid leiden we het recht af om zelf over je leven te beslissen. Vrijheid is de mogelijkheid je eigen weg te kiezen, met evenveel respect voor de waardigheid van de mensen op wie ons handelen invloed heeft.
Een bewuste keuze vereist betrouwbare informatie. Wanneer iemand het beeld van een situatie opzettelijk vertekent of wezenlijke omstandigheden verzwijgt, lijkt het alleen maar onze eigen beslissing. Daarom willen we de toegang tot een zo breed mogelijk beeld van een kwestie vergemakkelijken, met een duidelijk onderscheid tussen feiten, interpretaties, voorspellingen en morele keuzes.
Jij bepaalt hoeveel aandacht je daaraan wilt besteden: je kunt bij een korte uitleg blijven, een gekozen onderwerp uitdiepen of bewust een deel van de informatie overslaan.
Meer: manifest, paragraaf 2.1.
Privacy: een huis waarvan je de deur kunt sluiten#
Zelf beslissen omvat ook de keuze wat we voor onszelf houden. We hebben een plek nodig voor persoonlijke vragen, emoties en onvoltooide ideeën. Een eigen huis waarvan we de deur kunnen sluiten, is een eenvoudig beeld van deze behoefte. Dat krijgt bijzondere betekenis in gesprekken met digitale intelligentie, waaraan we soms onze intiemste zaken vertellen.
In technologie moet dat het volgende betekenen:
- De eigen apparaten van de gebruiker moeten de belangrijkste bewaarplek voor privémateriaal zijn.
- Gesprekken, notities en plannen moeten in versleutelde containers blijven: verzamelingen gegevens die alleen met een sleutel kunnen worden geopend, een geheime code die uitsluitend de gebruiker kent.
- Opslag op gekozen servers, bijvoorbeeld voor reservekopieën, moet een bewuste keuze zijn. Gegevens moeten vóór verzending op het apparaat worden versleuteld en de aanbieder moet ze bewaren in een vorm die de aanbieder zelf niet kan lezen.
We streven naar volledige privacy in zo'n ruimte, ook tegenover de beheerder van de dienst, op basis van bescherming die onafhankelijk kan worden getoetst. Voor elke oplossing zullen we de reikwijdte van de bescherming, haar aannames en bekende beperkingen duidelijk beschrijven.
Suveria, die deze ruimte moet verwezenlijken, is nu een ontwerp.
Meer: manifest, paragraaf 2.2.
Aandacht en rust#
Waardigheid beschermen omvat ook zorg voor hoe mensen de wereld ervaren, ook in de digitale ruimte: we willen leed beperken dat we kunnen voorkomen.
In een experiment op platform X beïnvloedde een verandering in de zichtbaarheid van inhoud met politieke vijandigheid de gevoelens van boosheid en verdriet die deelnemers tijdens het gebruik van de dienst rapporteerden (we halen het onderzoek met een voetnoot aan in het manifest, paragraaf 2.3). Wanneer het succes van een dienst vooral wordt afgemeten aan het aantal reacties en de schermtijd, kan die beoordelingswijze het aanhouden van emotionele opwinding belonen. Wij willen hulpmiddelen beoordelen op de vraag of ze helpen een situatie te begrijpen en zelf een beslissing te nemen.
We voelen ons verbonden met de beginselen van kalme technologie: hulpmiddelen die slechts zoveel aandacht vragen als hun taak vereist en je naar je eigen bezigheden laten terugkeren. Iedereen moet het tempo kunnen kiezen, een pauze nemen en stoppen met het gebruik. Waardigheid beschermen omvat ook het recht op een leven buiten technologie.
In zo'n ruimte is ook plaats voor boosheid, verdriet en krachtig verzet, omdat die kunnen helpen onrecht te herkennen en verandering te zoeken. We willen ruimte geven aan de uiting ervan en aan een gesprek dat een kwestie helpt verhelderen, handelen mogelijk maakt of verschillende standpunten laat voortbestaan.
We behandelen onze eigen communicatie op dezelfde manier: je leest de volledige publicaties op deze website zonder account, in je eigen tempo.
Meer: manifest, paragraaf 2.3.
Beginselen die moeten werken en niet alleen goed klinken#
We willen dat de rechten van deelnemers steun vinden in de opbouw van technologie, openbare organisatieregels en de mogelijkheid van onafhankelijke toetsing. Achter de woorden “privé”, “open” en “gratis” moeten nauwkeurig beschreven eigenschappen en gebruiksvoorwaarden staan.
| Soort belofte | Wat die vereist |
|---|---|
| technisch | een toetsbaar mechanisme en een beschrijving van de grenzen |
| organisatorisch | een verantwoordelijke persoon en een controleprocedure |
| morele keuze | een duidelijke onderbouwing |
Vrijheid van gebruik omvat de mogelijkheid te vertrekken en elders verder te werken. Daarom willen we het materiaal van gebruikers opslaan in open, gedocumenteerde formaten die in andere programma's leesbaar zijn.
Gedeelde beginselen vereisen begrijpelijke besluitmotiveringen en de mogelijkheid een fout te melden en beroep aan te tekenen; we willen de gekozen oplossingen op basis van hun werkelijke gevolgen bijstellen.
Meer: manifest, paragraaf 2.5.
Wat dit betekent voor Suveria en Omniforum#
Uit deze beginselen ontstaan twee elkaar aanvullende richtingen: Suveria moet een privéruimte worden om met hulp van digitale intelligentie te denken, creëren en plannen en Omniforum een gedeelde ruimte om je redenen uiteen te zetten en andere perspectieven te leren kennen. Suveria is nu een ontwerp en het eerste prototype van Omniforum is in aanbouw. Mensen moeten zelf kiezen wat ze voor zichzelf houden en wat ze met anderen delen. Zie: Wat is Suveria en Wat is Omniforum.
Meer: manifest, “Waar we nu staan”.
Lees en vertel wat je ervan vindt#
Het is de moeite waard hoofdstuk 2 van het manifest volledig te lezen. Als je vindt dat iets anders uit waardigheid voortkomt of dat een zin te veel belooft, markeer dan dat fragment en gebruik de knop “Ik heb een opmerking” of schrijf naar salve@novusignis.org.