Hoe een gesprek in Omniforum verloopt
Deze pagina is voor mensen die de pagina Wat is Omniforum al hebben gelezen en nader willen zien wat er met een bijdrage gebeurt vanaf het moment dat je die schrijft tot anderen erover kunnen praten: wat de auteur bevestigt, welke rol digitale intelligentie speelt en hoe bekend is wie wat heeft gezegd.
Je kunt dit nu nog niet gebruiken: we beschrijven een plan en verzamelen opmerkingen.
Het prototype van Omniforum is in aanbouw. Alles wat we hieronder beschrijven, is een ontwerp en we hebben nog geen proef afgerond.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 1.
Eén zin, veel gedachten#
Met één zin brengen we veel aannames, waarden en verwachtingen over. Bij een geschil reageert iedereen vaak op andere aannames, waarden of verwachtingen. De eenvoudige vraag “dus je wilt dit en dat zeggen, begrijp ik je goed?” verandert de gesprekstoon aan beide kanten. Het opsplitsen van een bijdrage moet die reflex ondersteunen en een gesprek niet in een droog schema veranderen.
Neem de zin “Het is goed om bomen in onze straat te planten als we soorten kiezen die tegen droogte kunnen”. Die bevat twee gedachten die door een voorwaarde zijn verbonden: “het is goed om bomen in onze straat te planten” en “we kiezen soorten die tegen droogte kunnen”. Elke gedachte bestaat uit begrippen: “boom”, “onze straat”, “soort”, “droogte”. De whitepaper noemt begrippen “atomen”. Gedachten die uit atomen zijn opgebouwd, noemt ze “moleculen”. Een molecuul kan met een argument worden ondersteund of worden betwist; een atoom is op zichzelf niet waar of onwaar. Het woord “droogte” beweert op zichzelf niets; pas “droogte is bij ons een probleem” kan worden ondersteund of betwist.
Die zin mag niet worden ingekort tot een onvoorwaardelijk “het is goed om bomen in onze straat te planten”, omdat de voorwaarde deel van de betekenis is. Als digitale intelligentie toevoegt dat de auteur droogte in de omgeving een probleem vindt, wordt dat als gevolgtrekking van het model gemarkeerd, niet als woorden van de auteur. We splitsen alleen zo diep op als nodig is: waar de betekenis van één begrip afhangt of daarover een geschil kan ontstaan.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 2, hoofdstuk 3 en de begrippenlijst in paragraaf 1.3.
Stap voor stap#
Zo moet de route verlopen van een gedachte die in Omniforum ontstaat:
- Je schrijft. Je begint met gewone tekst of een fragment en bepaalt het doel: begrijpen, argumenten onderscheiden, een eigen antwoord of standpunten vergelijken.
- Digitale intelligentie stelt een opsplitsing voor. Bij elke gedachte toont ze uit welk fragment die is afgeleid en wijst ze aan waar ze van je bedoeling kan zijn afgeweken of waar de tekst op verschillende manieren kan worden gelezen.
- Je controleert en verbetert. Je hoeft niet alles achtereenvolgens door te nemen; je verbetert de aangewezen plaatsen. Het geheel kan alleen in één keer worden aanvaard als zichtbaar is wat er wordt aanvaard en terugkeren naar de details mogelijk is.
- Je bevestigt. Je erkent dat de interpretatie weergeeft wat je bedoelt. Stappen 1–4 zijn de voorbereiding van de gedachte in de Ignis-werkplaats (de whitepaper noemt deze fase Ignis). Het manifest noemt de publicatie zelf de Ignis-ceremonie.
- Je publiceert.
- De gemeenschap overweegt de gedachte. Anderen voegen argumenten, bronnen en bedenkingen toe. Dit is de fase waarin de gedachte gezamenlijk wordt gevormd, in de whitepaper Formatio genoemd.
- Een gezamenlijk vastgestelde uitkomst (Consensus) of een eerlijk beschreven geschil. De uitkomst vermeldt de versie, reikwijdte, personen die haar bevestigden en afwijkende standpunten; stilte tellen we niet als instemming. Als er geen instemming is, vormt ook een eerlijk beschreven geschil een resultaat van dit werk.
We overwegen ook een tweede, vrijwillige ceremonie: het moment waarop we de grens benoemen van wat we nu kunnen onderbouwen en een antwoord op een nieuwe vraag beginnen te zoeken. Voorlopig is dat een idee zonder vastgestelde naam of vorm.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 3.
Wat je bevestigt en wat niet#
Een bevestiging betekent alleen dat je je gedachte in de opsplitsing herkent. Ze bewijst niet dat je gelijk hebt, betekent niet dat anderen het met je eens zijn en is geen uitgebrachte stem. Je kunt de opsplitsing verbeteren of je bijdrage als geheel laten staan, zonder die op te splitsen.
Lezers kunnen je bijdrage op hun eigen manier opsplitsen zonder op jou te wachten; zo'n opsplitsing wordt als interpretatie van de lezer getoond, onder diens naam of pseudoniem. Als jouw opsplitsing tonen we alleen de versie die jij bevestigt; stilte betekent geen instemming.
Het gesprek moet ruimte laten om zonder vernedering van mening te veranderen: je kunt een fout toegeven, een volgende vraag stellen of stoppen zonder instemming uit te spreken. De waardigheid van een deelnemer hangt niet af van het aanvaarden van een conclusie.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 2 en hoofdstuk 1.
Het model helpt, maar regeert niet#
Het model (het programma van digitale intelligentie dat een opsplitsing voorstelt) heeft eigen gewoontes. Het strijkt ongewone formuleringen glad en laat verschillende stemmen op elkaar lijken. Ook is een kant-en-klaar voorstel gemakkelijk ongewijzigd te aanvaarden. Daarom is de route zonder modelhulp gelijkwaardig: je kunt de opsplitsing handmatig maken en we vergelijken van tijd tot tijd opsplitsingen die met en zonder modelhulp zijn voorbereid.
Bij elke opsplitsing leggen we vast wie die heeft voorbereid en wanneer; als een model heeft geholpen, vermelden we welk model en met welke instructieversie.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 3 en hoofdstuk 2.
Een gedachte uit Suveria#
Een gedachte kan ook uit Suveria komen, de privéruimte om met digitale intelligentie te werken, waar je haar in je eigen werkplaats verfijnt. Dan publiceer je haar meteen, zonder Ignis-werkplaats. Het publicatiemoment is dezelfde Ignis-ceremonie; daarna begint Formatio, zoals bij elke andere gedachte.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 3.
Hoe je kunt nagaan wie wat heeft gezegd#
Bij elke gedachte en elk gebruik van een begrip leggen we vast waar die vandaan komen: uit welke tekst, welke versie, welke plaats, in welke taal en in welke context. Zo kan altijd naar het origineel worden teruggekeerd om de zin in zijn context te lezen.
Een atoom is een betekenis, geen woord. De woorden waarmee we het benoemen, zijn de labels; één atoom kan er veel hebben, ook in verschillende talen: droogte heet in het Engels “drought” en in het Duits “Dürre”. Zo kunnen mensen die verschillende woorden gebruiken over hetzelfde praten. De koppeling van een woord aan een atoom is een voorstel dat de auteur bevestigt. Soms is het ook privé-informatie: dat “onze straat” de Warszawska-straat betekent, verraadt waar iemand woont, zodat de auteur beslist of anderen dat zien.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 2.
Wat we in de eerste proef toetsen#
De eerste stap van de proeven is één volledig traject van één gedachte: iemand voert eigen tekst in, digitale intelligentie stelt een opsplitsing voor, de auteur verbetert wat verkeerd begrepen is, slaat het resultaat met de bron op en keert er later in een volgend gesprek naar terug.
We controleren of er onderweg niets verloren gaat: de oorspronkelijke formulering, de betekenis, opeenvolgende versies en wie waartoe toegang heeft. Ook zoeken we interpretatiefouten die het model zelf niet markeerde en vergelijken we het resultaat met alleen de tekst en met een gewone samenvatting. Vóór de proef publiceren we welk resultaat we voldoende zullen vinden; het resultaat voegen we ook bij een mislukte proef aan het logboek toe.
Meer: whitepaper Omniforum, hoofdstuk 9.
Lees en vertel wat je ervan vindt#
De volledige beschrijving van deze route staat in de whitepaper over Omniforum (ongeveer 50 minuten leestijd), vooral in hoofdstukken 2 en 3. Als iets je aan het denken zet of onjuist lijkt, markeer dan dat fragment in het document en gebruik de knop “Ik heb een opmerking” of schrijf naar salve@novusignis.org.