Vakfın parası
Bu sayfa vakfın parasıyla ilgili: nereden gelebilir, nereye harcanabilir ve neleri göreceksin. Kullanıcı olarak senin paranı Suveria’nın maliyeti ne kadar sayfası anlatıyor. 31 Ekim 2026 itibarıyla ilk ödeme, kurucunun başlangıçta koyduğu ilk para olan, gelen ödemeler ve harcamalar sicilinde görünen kuruluş fonudur. O günden beri banka havalesiyle bağış da kabul ediyoruz (Vakfı destekle). Aşağıdaki her şey, düzenleme olarak kabul etmeyi amaçladığımız ilkelerdir.
İlk ön ödemeyi kabul etmeden önce tüketici hukuku bakımından denetlenmiş hizmet koşullarına, ödeme maliyetleri ve ön ödemeler hakkında hukuki görüşe, ön ödemeler için ayrı hesaba ve bakiye iade kurallarına sahip olacağız.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 1. bölüm.
Para nereden gelebilir#
Hesapta tek bir tutar göstermek yerine parayı kime ait olduğuna ve nereye ayrıldığına göre ayırırız. Banka hesabı bakiyesi tahsis edilecek bütçe değildir.
Rezerv, ödemeler yetersiz kalırsa Suveria ve Omniforum’u sürdürmesi amaçlanan, ayrılmış paradır; teknik rapor buna I. Sütun güvencesi de der (I. Sütun Suveria ve Omniforum’dur).
| Para türü | Nereden | Nereye harcanabilir |
|---|---|---|
| Kullanıcılara ait kaynaklar | Katılımcıların kullanılmayan ön ödemeleri | Yalnızca kendi hizmetlerine; geri alınabilir |
| Belirli amaçla emanet edilmiş para | Örneğin Suveria pilotu için belirli amaca yönelik bağışlar | Yalnızca o amaca |
| Üstlenilmiş taahhütler | Planlanan harcamalara zaten ayrılmış para | Yalnızca o harcamalara |
| Hizmetlerin sürdürülmesine ayrılan güvence | Faturaların yuvarlanması dâhil bağışlardan oluşturulan rezerv | Onsuz Suveria ve Omniforum’un çalışmayı durduracağı şeylere |
| Tahsis edilebilecek serbest kaynaklar | Yukarıdakilerin tamamı çıkarıldıktan sonra, amaç belirtilmeyen ödemeler (bağışlar, hibeler, destekler, bağış kampanyaları) | Her zaman I. Sütun’a öncelik verilerek yeni amaçlara |
Hiçbir şeyi iki kez saymamak için her tutarı yalnızca bir kategoriye atarız. Rezerve yalnızca gerçekten gelen ve başkasına ait olmayan parayı sayarız; ödeme vaatleri sayılmaz.
Mali olanakları daha sınırlı kişilerin, kaynak her zaman belirtilerek dayanışma ilkeleriyle hizmetlerden yararlanabilmesi amaçlanıyor: bu amaca ayrılan ödemelerden, hesaplama hibelerinden veya sponsorun ödediği erişimlerden. Vakfa donanım veya hesaplama gücü vermek isteyen olduğunda yalnızca alım fiyatını değil, kullanımın tam maliyetini hesaplarız.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 4. bölüm ve manifesto, 6.3. madde.
Tek ilke: maliyetleri aşmayan ücret#
Vakıf hizmetlerinden kazanç elde etmez. Ortak maliyetlerin adil hesaplanan payıyla birlikte gerçekten kullandığın kadar ödersin, ne için ödeme yaptığını görürsün ve kendi harcama sınırını kendin belirlersin.
Neden böyle? Vakıf senedinin § 10(4) hükmü bunu söyler: ücretli kamu yararı faaliyetlerinden gelen ödemeler yalnızca bunların maliyetlerini karşılar. Aynı sonuç “ustawa o działalności pożytku publicznego” adlı yasadan da doğar: maliyetlerden yüksek ücret, bu faaliyeti vakfın yürütmediği ticari faaliyete dönüştürürdü. Ücretlendirmeyi başlatmadan önce bunu hukuki ve vergisel görüşle denetleyeceğiz.
Tasarruflar ücretleri düşürür; gelişimi, güvenlik incelemelerini ve rezervi bağışlarla finanse ederiz. Ön ödemeleri ayrı banka hesabında tutacak; hizmet verilmeden önce vakfın maliyetlerini bunlardan karşılamayacağız. Hesaplama gücünü o para birimiyle aldığımız için fiyatları dolarla veririz; muhasebeyi zloti cinsinden tutarız.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 3. bölüm ve manifesto, 6.1. madde.
Bağışlar: ayrı ve gönüllü#
Ücret hizmetin maliyetini karşılar; bağış, birinin bunun üstünde verdiği, her zaman gönüllü ve faturada da muhasebede de ayrı görünen her şeydir. En önemli üç yol şunlardır:
- Faturayı yuvarlama. Hesap açarken her faturayı bir üst tam dolara veya yerel para birimindeki yakın karşılığına yuvarlamak isteyip istemediğini sorarız. Fark ortak bütçeye ve hizmetleri sürdürme rezervine gider. Seçeneği kimsenin yerine işaretlemeyiz; kararını her an değiştirebilirsin.
- Gelişime daha büyük destek. Bu ayrı karardır. Para, kullanımına topluluğun karar vermesi amaçlanan ortak bütçeye gider; oylama başlatılana kadar aşağıdaki ilkeler geçerlidir.
- Belirli amaca yönelik bağış. Vakfın amaçlarına uygun somut girişimi destekleyebilirsin; böyle parayı yalnızca o amaca harcarız.
Ödeme miktarı oyun ağırlığını veya başka hiçbir hakkı artırmaz. Vakfı yöneten, harcamalara karar veren veya temsil eden kişilerin menfaat ve bağlantılarının açık listesi olan menfaat sicili ayrıca oluşturulacak.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 3. bölüm ve 7. bölüm.
Açıklık: neleri göreceksin#
Vakfın sitesinde mümkün olduğunca güncel, kamuya açık gelen ödemeler ve harcamalar sicili tutuyoruz. Her ödeme ve harcama tarih, tutar ve kısa açıklamayla görünür; harcamalarda paranın nereye gittiğini ve neden gerektiğini ekleriz. Bağışçıların adlarını yalnızca kendileri isterse veririz. Sicil muhasebe kayıtlarının veya mali raporun yerini almaz. İlk kayıt kuruluş fonudur.
Güvenlik, sürdürme ve hukuki hizmetlerin de gerçek değeri olduğundan, maliyet yapısıyla birlikte harcamaların hangi bölümünün vakıf senedindeki amaçları doğrudan gerçekleştirdiğini de göstereceğiz.
| Sicil | İçeriği | Durum |
|---|---|---|
| Gelen ödemeler ve harcamalar sicili | Her ödeme ve harcama; tarih, tutar ve açıklama | çalışıyor |
| Menfaat sicili | Vakfı yöneten veya harcamalara karar veren kişilerin menfaat ve bağlantıları | oluşturulacak |
| Karar günlüğü | Önemli kararlar: amaç, seçenekler, dayanak, bütçe ve sonuç | oluşturulacak |
| Hatalar ve çıkarımlar sicili | Önemli hatalar, sonuçları ve çıkarımlar | oluşturulacak |
| Vakıf senedi değişiklik sicili | Vakıf senedi sürümleri ve gerekçeli planlanan değişiklikler | çalışıyor |
| Yalnızca ekleme yapılabilen sicil | Diğer sicillerin sessiz değişikliği saptamaya olanak veren özet değerleri | oluşturulacak |
Vakıf senedi değişiklik sicili dışında bunların hiçbiri henüz çalışmıyor.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 4. bölüm ve 12. bölüm.
Sonraki sütunlar ve geçici yönetim kurulu havuzu#
Öncelik I. Sütun’undur. II. Sütun “Hardware” (açık fiziksel çözümler) ve III. Sütun “Natura” (doğayla temas), ancak üç koşulu birlikte sağladığımızda ortak bütçeden finanse edilebilir:
- seçimin gizli olduğu, oyun sayıldığının denetlenebildiği ve oy hakkına sahip her kişinin bir oyu olduğu, sıfır bilgi kanıtlarına dayanan oylamalı Omniforum çalışıyor;
- yeni projenin tam bütçesi ayrıldıktan sonra dokunulmadan kalan, Suveria ve Omniforum’u en az altı ay sürdürmek için gerçekten toplanmış kaynaklar ayrı hesapta bulunuyor;
- topluluk, tüm oy hakkı sahiplerine eşit koşullarda açık oylamada projeyi ve finansmanını onayladı.
Oylama maketi, ödenmemiş vaatler veya başkalarının bakiyeleri bu koşulları karşılamaz.
Öncesinde, sonu belirlenmiş küçük girişimlerin iki yolu vardır. Geçici yönetim kurulu havuzu, topluluğun bağlayıcı oylaması çalışana kadar yönetim kurulunun sonraki sütunların kısa girişimlerine ayırabileceği küçük, geçici tutardır. Belirli amaca yönelik girişim, özellikle ona ayrılan ödemelerle finanse edilen projedir.
Geçici yönetim kurulu havuzunun dört kuralı vardır:
- Hesaplama. Havuz her ay yeni, serbest kaynakların, yani maliyetler, taahhütler ve rezerv karşılandıktan sonra kalan, amacı belirtilmemiş ödemelerin en fazla %5’i kadar artabilir. Böyle kaynak yoksa havuz büyümez.
- Dışarıda bırakılanlar. Rezervden yüzde hesaplamayız; iadeler ve hesaplar arası aktarımlar yeni gelir değildir.
- Sonraki aylara devir. Havuzun kullanılmayan kısmı birikebilir, ancak yalnızca karşılık gelen para serbest kaldığı sürece; hiçbir zaman I. Sütun pahasına değil.
- Sona erme. Yetkilendirme, bağlayıcı oylama başlatılınca sona erer; harcanmamış kaynaklar topluluğun kararına kalır.
Havuzun kullanımı hakkındaki ret dâhil her kararı gerekçesiyle yayımlamayı planlıyoruz.
İkinci yol belirli amaca yönelik girişimdir: bağışçılar ve sponsorlar onun ayrı bütçesini finanse eder. Tam maliyeti zaten yatırılmış kaynaklar karşıladığında, işi yapacak kişiler olduğunda ve rezerv dokunulmadan kaldığında başlayabilir. Biri başlangıçta altyapıyı finanse etmek isterse bunu yalnızca belirli amaca yönelik girişim olarak kabul edeceğiz: tam maliyetle, kamuya açık mali dökümle, kararlara etki ve tanıtım hakkı olmadan. Böylece önce Suveria pilotunun sabit maliyetini ve ilk güvenlik denemelerini karşılamak istiyoruz.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 8. bölüm, 8.2. madde ve 8.3. madde; manifesto, 6.3. madde.
Parayla neleri yapmayız#
- Hizmetlerden kazanç elde etmeyiz: ücret yalnızca maliyetleri karşılar.
- Satmak için kripto para oluşturmayız ve alım satımından kazanç elde etmeyiz.
- Ödeme; ek oy, yönetim yetkisi, kullanıcı verilerine erişim veya hizmetlerimizde tanıtım hakkı vermez. Yönetim kuruluna yetkinlik için atarız, asla ödeme karşılığında değil.
- Tanıtım, tavsiye veya kararlarda ödün koşuluna bağlı menfaatleri kabul etmeyiz.
- Örneğin barınma, gıda veya tedavi için birlikte üretenlere kişisel destek, vakfın mal varlığından gelmez ve hesaplarından geçmez; destekçilik platformları aracılığıyla da doğrudan insanlar arasında akar. Vakıf senedi, organ üyeleri ve gönüllüler yararına mal varlığının üçüncü kişilere uygulanandan farklı koşullarla kullanımını yasaklar. Vakfı yönetenlere böyle destek menfaat siciline girer.
- Kullanıcının alınmamış bakiyesi vakfın bütçesine gitmez.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 3. bölüm, 6. bölüm ve 7. bölüm.
Oku ve düşünceni söyle#
Mali ilkelerin tam açıklamasını vakıf ilkeleri teknik raporunda, insanlara karşı taahhüdü manifestonun 6.1. maddesinde ve 6.3. maddesinde bulacaksın. Bir şey aklına takılırsa veya yanlış görünürse belgedeki o bölümü seçip “Bir yorumum var” düğmesini kullan ya da salve@novusignis.org adresine yaz.