Omniforum nedir
Bu sayfa, Omniforum’un ne olmasının amaçlandığını kısaca anlatıyor. Omniforum teknik raporunun anlaşılır bir sürümüdür: her bölümde tam metne bir bağlantı bulacaksın.
Omniforum, herkesin herhangi bir konuda kendini ifade edebileceği ve sesini duyurabileceği ortak bir konuşma alanı olmayı amaçlıyor. Dijital zekâ burada, her zaman yazarın kontrolü altında, ifadeyi tek tek düşüncelere ayırmaya ve bunları kaynaklarla, başkalarının düşünceleriyle bağlamaya yardımcı olur. Katılımcıların paylaşmak istediği konuşmalardan geri dönülebilecek bir birikim kalır. Dünyanın her yerindeki insanlara açık kaynak kodlu bir dijital kamu malı olarak sunulması amaçlanıyor.
Omniforum’un bugün ilk prototipi yapım aşamasındadır; aşağıda anlattığımız her şey bir tasarımdır.
Daha fazlası: manifesto, giriş, 3.2. madde ve Omniforum teknik raporu, 1. bölüm.
Sıradan yorumlar neden yetmiyor#
Hızlı yorum akışında iyi argümanlar kolayca kaybolur; aynı anlaşmazlıklar tekrar tekrar başlar. Tek cümleyle birçok varsayımı, değeri ve beklentiyi iletiriz; birbirimizi anladığımız sürece bu yeterlidir. Yanlış anlama olduğunda veya birlikte ne yapacağımıza karar vermek gerektiğinde, her birimizin aynı sözcüklerden ne anladığını ve akıl yürütmelerimizin nerede ayrıldığını görmek yararlıdır.
Amaç bir anlaşmazlığın kazananını belirlemek değildir; konuşma, aşağılanmadan fikir değiştirmeye yer bırakmalıdır. Sonrasında kişinin meseleyi daha iyi anladığı ve kendi işlerine sakince dönebildiği ziyareti başarılı sayıyoruz. Tıklama sayısı veya sitede geçirilen süre yararın ölçüsü değildir.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 1. bölüm ve 1.1. madde.
Konuşma nasıl görünür#
Sıradan bir metinle başlarsın; dijital zekâ bunu tek tek düşüncelere ve kavramlara ayırmayı önerir. Örneğin “Sulamak gerekse de gölge verdikleri için sokağımıza ağaç dikmeye değer” cümlesi üç düşünce içerir: “ağaç dikmeye değer” sonucu, “ağaçlar gölge verir” gerekçesi ve “ağaçları sulamak gerekir” çekincesi; bunlar “ağaç”, “gölge” ve “sulama” gibi kavramlardan oluşur. Teknik rapor kavramlara atom, düşüncelere molekül der. Her düşüncenin yanında ifadenin hangi bölümünden geldiği görünür.
Anlaşmazlıklarda birbirimize çoğu zaman kötü niyetten değil, bir cümle birkaç varsayım taşıdığı ve herkes farklı bir varsayıma yanıt verdiği için kızarız. “Yani şunu ve bunu söylemek istiyorsun, seni doğru mu anlıyorum?” gibi basit bir soru her iki tarafta da konuşmanın tonunu değiştirir; Omniforum’un tüm teknik katmanı tam da bu refleksi desteklemeyi amaçlıyor.
Sonra modelin niyetinden uzaklaşmış olabileceği yerleri düzeltir, yorumu onaylar ve bilinçli olarak yayımlarsın (teknik rapor bu adıma Ignis atölyesi, manifesto ise yayımlama anının kendisine Ignis Töreni der). Ardından topluluk düşünceyi ele alır, argümanlar, kaynaklar ve çekinceler ekler ve ortak bir uzlaşma arar (teknik raporda: Formatio ve Consensus); dürüstçe anlatılmış anlaşmazlık da bu çalışmanın sonucudur. Onay, ayrıştırmada kendi düşünceni tanıdığın anlamına gelir, haklı olduğun anlamına değil. İfadeni bölmeden bütün hâlinde de bırakabilirsin.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 3. bölüm.
Mesele haritası#
Mesele haritası, geri dönülebilen düzenli bir deneyim, argüman ve açık soru derlemesidir; farklı kişilerin, birbiriyle çelişenler de dâhil akıl yürütmelerini kaynaklarıyla yan yana getirir. Sokağımızdaki ağaçlar meselesinde bir akıl yürütme, sıcak havalarda gölgeden bunları dikmeye değer olduğu sonucuna; diğeri ise sulama maliyetlerinden ve kaldırım altındaki köklerden çalıların daha iyi olacağı sonucuna götürebilir. Aynı sözcük konuşanlar için farklı şeyler ifade ettiğinde bunu ayrı atomlar olarak kaydederiz; böylece yanlış anlamanın kaynağı hemen görünür.
Haritanın sakin biçimde açılması amaçlanıyor: önce bir ana sonuç, altında seçilebilecek birkaç gerekçelendirme yolu; asıl ifadeye her an ulaşılabilir. Bir hafta veya bir yıl sonra döndüğünde yalnızca değişenleri görmen amaçlanıyor.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 5. bölüm.
Neler ücretsiz#
Planımız şöyle: okuma, ifade yayımlama, elle düşüncelere ayırma, kaynak ekleme, danışmalar ve oylama ücretsiz olmalı; para daha geniş erişim veya daha güçlü söz hakkı sağlamaz. Maliyet yalnızca model yardımı kullanıldığında ortaya çıkar. Bunu Suveria’daki kendi bakiyesi veya kendi cihazındaki model karşılar; bakiyesi olmayanların da destek bütçesi ve belirli amaca yönelik bağışlar sınırında ücretsiz kuyruğu kullanabilmesi amaçlanıyor. Bir kez onaylanan ayrıştırma, yazarın yerleştirdiği yerde (özel olarak, grupta veya Omniforum’un kamusal birikiminin açık tabanı Omnium’da kamuya açık biçimde) kaydedilir; böylece kimse yeniden açmak için tekrar ödeme yapmaz.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 1.2. madde.
Ortak kararlar ve sınırları#
Düzenlenmiş konuşma kararı hazırlar, ancak onun yerini almaz. Şunları ayırıyoruz:
- danışmalar: katılımcı doğrulaması olmadan herkese açık görüş sorma; birinin birden fazla hesabı olabileceği için sonucu ölçüm değil, konuşmadaki bir ses sayıyoruz;
- ortak kaynaklar hakkında bağlayıcı oylamalar: karar alma topluluğuna gönüllü ve ücretsiz katılmayı ve açık doğrulama yollarından biriyle yetki elde etmeyi gerektirir; her kişinin bir geçerli oya sahip olmasını hedefliyoruz.
Oy hakkına giden birkaç yol tasarlıyoruz; hiçbiri biyometri gerektirmez. Hiç kimse ödeme, servet veya üstlendiği görev karşılığında daha fazla oy almaz; oy vermemek onay değildir; hiç kimse görüşleri veya vakfa yönelik eleştirileri nedeniyle oy hakkını kaybetmez.
Bu, tasarımın en zor bölümlerinden biridir. Merkezi kimlik tabanı olmadan kişi başına bir oy, seçimin gizliliği ve dünyanın her yerinden erişimi aynı anda sağlamak zordur; bunları tam olarak nasıl bağdaştıracağımızı henüz bilmiyoruz. Oylama, mali sonuçları olmayan denemelerden başlayarak aşamalı biçimde bağlayıcılık kazanacak; sonucun vakfı resmen bağlaması için vakıf senedinin değişmesi gerekir.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 8. bölüm.
Mahremiyet ve başkalarının sözleri#
Her düşünce üç yerden birinde olabilir: Suveria’nın özel alanında, kişinin kendi seçtiği bir grupta veya Omniforum’da kamuya açık biçimde; daha ileri taşınması her zaman açık onay gerektirir. Okumak için hesap gerekmez; kalıcı takma adla yayımlamak mümkündür.
İnsanların, başkaları onları alıntıladığında da mahremiyet hakkı vardır. Birisi başka birine, örneğin özel bir konuşmadan, kamuya açık kaynağı olmayan bir ifade atfederse bu bildirilebilir; açıklığa kavuşturulana kadar ifade kamuya görünmez. Kamuya açık kaynağı olan ifade kalır; ancak yazarı yanına bir düzeltme veya bugünkü tutumunu ekleyebilir. Fikir değiştirme hakkı tarihi silmez, ancak tamamlamaya olanak verir.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 7. bölüm.
Çalışmaların durumu#
30 Ekim 2026 itibarıyla: Omniforum prototipi yapım aşamasındadır; anlatılan denemelerin hiçbirini henüz tamamlamadık. Bütünü küçük adımlarla sınamak istiyoruz.
İlk adım, tek bir düşüncenin tam yoludur: kişi kendi metnini girer, dijital zekâ ayrıştırma önerir, yazar yanlış anlaşılanları düzeltir, sonucu kaynağıyla kaydeder ve daha sonra başka bir konuşmada ona döner. İlk kamusal mesele haritalarını, herkesin sorgulayabilmesi için manifestomuzun ve teknik raporlarımızın iddiaları ve bitki bakımından yemek tariflerine uzanan günlük sorular üzerine açmak istiyoruz. Deneme başarısız olduğunda da sonuçlarını günlüğe ekliyoruz.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 9. bölüm.
Oku ve düşünceni söyle#
Omniforum teknik raporunun tamamını oku. Bir şey aklına takılırsa veya yanlış görünürse belgedeki o bölümü seçip “Bir yorumum var” düğmesini kullan ya da salve@novusignis.org adresine yaz. Bu yorumların ileride başkalarının tartışabileceği Omniforum’a gitmesi amaçlanıyor.
Daha fazlası: Omniforum teknik raporu, 5.5. madde.