Vakıfta açıklık
Bu sayfa, çalışmamızı nasıl göstermek istediğimizi anlatıyor: kararlar, hediyeler ve hatalar hakkında neleri kaydettiğimizi, kayıtları sessiz değişikliğe karşı nasıl koruduğumuzu ve bugün nelerin çalıştığını. Paranın kendisini Vakfın parası sayfası ele alıyor.
İnsanlardan güven isteyen vakıf; nasıl karar verdiğini, hataları nasıl düzelttiğini ve kendi ilkelerini nasıl değiştirdiğini denetlemeye olanak vermelidir. Kimin karar verdiğinin, hangi kaynakları kullandığının, yetkisinin nereden geldiğinin ve eylemlerinin nasıl değerlendirileceğinin anlaşılabilmesini istiyoruz.
31 Ekim 2026 itibarıyla. Açık sicillerden biri çalışıyor: vakıf senedi değişiklik sicili. Diğer beşi niyettir; aşağıda içeriklerini anlatıyoruz.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 12. bölüm ve manifesto, 7.1. madde.
Altı sicil#
| Sicil | İçeriği | Durum |
|---|---|---|
| Gelen ödemeler ve harcamalar sicili | Her ödeme ve harcama; tarih, tutar ve açıklama | çalışıyor |
| Menfaat sicili | Vakfı yöneten, harcamalara karar veren veya temsil eden kişilerin menfaat ve bağlantıları | oluşturulacak |
| Karar günlüğü | Önemli kararlar: amaç, seçenekler, dayanak, bütçe ve sonrasında sonuç | oluşturulacak |
| Hatalar ve çıkarımlar sicili | Önemli hatalar, sonuçları ve bunlardan öğrendiklerimiz | oluşturulacak |
| Vakıf senedi değişiklik sicili | Vakıf senedi sürümleri ve gerekçeli planlanan değişiklikler | çalışıyor |
| Yalnızca ekleme yapılabilen sicil | Diğer sicillerin her sessiz değişikliği gösteren izleri (kısa sağlama toplamları) | oluşturulacak |
Maliyet kategorilerinin, daha büyük sözleşmelerin koşullarının, kararların ve gerekçelerinin açık olması amaçlanıyor. Kişisel verileri ve erişim bilgilerini koruruz: gelen ödemeler ve harcamalar sicilinde havale açıklamalarını yayımlamaz, her kaydın açıklamasını kendimiz hazırlar, yanlış kaydı açıkça düzeltiriz.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 4. bölüm ve 12. bölüm.
Basit sözlerle menfaat sicili#
Sicil, vakfı yöneten, harcama ve siparişlere karar veren veya temsil eden kişileri yalnızca bu roller kapsamında kapsayacak. Rolle ilgisiz özel gelirler ve ilişkiler özel kalır. Rolle bağlantılı alınan menfaatleri kaydederiz: örneğin şirketin karşıladığı konferans uçuşu veya konaklama, hediyeler ve destekçilik platformlarıyla veya doğrudan ödemelerle destek. Özel kişilerden desteği toplu, şirket ve kurumlardan desteği adlarıyla gösteririz. Toplu açıklama, kişinin kendisinden bir şey aldığı kişi veya şirketle ilgili meselede karar vermesi demek olan çıkar çatışmasının değerlendirilmesinden muaf tutmaz: destekçi vakıftan iş almak için başvurursa bağlantıyı açıklarız.
Hediyelere ne olur?
- Toplantıdan kalem veya tanıtım eşyası gibi küçük hediyeler kişisel olarak kabul edilebilir; bunları da kaydederiz, tek etkinlikteki küçük şeyleri toplu olarak.
- Ekran kartı, sunucu veya cihaz prototipi gibi daha değerli hediyeleri vakıf adına kabul ederiz: mal varlığına katılır ve ortak görevlere hizmet ederler.
- Sınırın nerede olduğunu önce alıcının kendisi değerlendirir; sabit tutarla belirlemeyiz.
Tanıtım, tavsiye, ekibe ayrıcalıklı erişim veya kararlarda ödün koşuluna bağlı menfaatleri kabul etmeyiz. İlgili meseleyle bağlantılı kişi o meselede karar vermeye katılmaz. Menfaat, alındıktan en geç 30 gün içinde kaydedilmeli; planlanan kararla bağlantı karar öncesinde açıklanmalıdır. Asistan yardımıyla da basit bir bildirim yolu hazırlayacağız.
Sicil tanıtıma değil, denetime hizmet eder: kayıtlar logosuz ve reklam bağlantısız, aynı nesnel biçimdedir; kaydın kendisi tavsiye veya ortaklık anlamına gelmez. İtirazları ne bağışçıyla ne de alıcıyla bağlantısı olan kişiler ele alır.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 7. bölüm ve manifesto, 7.1. madde.
Her karar gerekçesiyle#
Her önemli kararda karar günlüğüne şunları kaydetmek istiyoruz:
- amaç;
- değerlendirilen seçenekler ve kaynaklar;
- sonuçlardan kimlerin etkileneceği;
- yetkinin temeli: oylama sonucu veya çevik aşamada yönetim kurulu kararı;
- kararı kimin hangi bütçeyle uygulayacağı ve nasıl inceleyeceğimiz.
Uygulandıktan sonra sonucu, kararın ilgili olduğu kişilerin deneyimlerini ve düzeltmeleri ekleriz. Her harcamanın, onu doğuran kararla bağlanabilmesi amaçlanıyor.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 12.1. madde.
Sessizce değiştirilemeyen geçmiş#
Kayıtlar, ancak geriye dönük sessizce düzeltilemediklerinde güvenilirdir. Bu yüzden önemli kayıtların geçmişini, yeni kayıtların sona eklendiği, eskilerin değiştirilmesinin veya silinmesinin yasak olduğu, kamuya açık, yalnızca ekleme yapılabilen sicilde tutmak istiyoruz. Her yeni kayıt öncekilerin izini içerecek (kısa sağlama toplamı: dosyadaki tek harfi değiştirmek izin farklı olması için yeterlidir); böylece eski kaydı değiştirmek veya silmek görünür olacak. Sicilin sonraki durumlarını, vakıf dışındaki kişi veya kurumlar olan bağımsız tanıkların imzayla doğrulaması amaçlanıyor.
Önce, indirilen programın tam olarak yayımladığımız program olduğunu denetlemeye olanak veren yazılım sürümlerinin izleri girecek. Özel içerikleri veya insanların verilerini tahmin ettirebilecek tanımlayıcıları koymayacağız.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 12.2. madde.
Hataları kaydedeceğiz#
Önemli hatalar ve çıkarımlar için kamuya açık sicil tutmayı taahhüt ediyoruz. Ne olduğunu, sonuçları, nedenler hakkında bildiklerimizi, açıklığa kavuşturulması gerekenleri, ayrıca düzeltme yolunu, sonraki eylemlerin sorumluluğunu ve etkinliklerini denetleme tarihini anlatacağız. Ayrı görüşleri ve sorundan etkilenen kişilerin anlatılarını, değerlendirmemize itiraz etme olanağıyla koruyacağız. Hatayı kabul etmenin düzeltmeye ve öğrenmeye yol açması amaçlanıyor.
Daha fazlası: manifesto, 8.1. madde ve vakıf ilkeleri teknik raporu, 12.1. madde.
Anlaşmazlıklar ve çekinceler#
Hedeflenen düzende karar hakkındaki anlaşmazlığı, kararı alan ve uygulayandan bağımsız kişi veya organın değerlendirmesi amaçlanıyor. Vakfın yalnızca yönetim kurulu olduğu sürece, her çekinceyi kurulun açık yanıtıyla yayımlarız; kurulda birden çok kişi olduğunda ilgili kişi karar vermekten çekilir. Karara itiraz edilebilir. Mahremiyet koruması kamusal kaydın ayrıntılarını sınırlayabilir; sorumluluktan muaf tutmaz.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 12.3. madde.
Belgeleri nasıl değiştiririz#
Manifesto ve teknik raporlar yaşayan belgelerdir. Güncel sürüm vakfın mevcut tutumunu sunar; önceki sürümlerin ve düzeltme nedenlerinin geçmişi erişilebilir kalır. Tezlerini, denetlenebilen tek tek iddia ve argümanlar olan moleküllere ayırarak bunları, kurduğumuz ortak konuşma, anlama ve karar alanı Omniforum’da kamusal incelemeye sunmak istiyoruz.
Kuruluş kurallarını açık geliştiririz: değişiklik önerisiyle kapsamını, gerekçesini ve katılımcılara sonuçlarını gösteririz. Vakıf senedini ancak değişiklik sonraki adım için gerektiğinde değiştiririz. Sonraki sütunların finansman koşullarını vakıf senedine yazmayı da değerlendiriyoruz (vakıf senedi değişiklik sicilindeki kurucunun kararına sunulan Z6 önerisi); böylece yalnızca yönetim kurulunun iyi niyetine bağlı kalmasınlar.
Bugün değişiklik geçmişini iki yerde gösteriyoruz: yürürlüğe girmeyen sürümler de dâhil vakıf senedi değişiklik sicilinde ve okur yorumlarından sonra yapılanlar dâhil site ve belgelerdeki değişiklikleri kaydettiğimiz sitenin değişiklik günlüğünde.
Daha fazlası: vakıf ilkeleri teknik raporu, 12.4. madde ve manifesto, 9. bölüm.
Oku ve düşünceni söyle#
Açıklık ilkelerinin tam açıklamasını vakıf ilkeleri teknik raporunun 12. bölümünde, insanlara karşı taahhütleri ise manifestonun 7.1. maddesinde ve 8.1. maddesinde bulacaksın. Bir şey aklına takılırsa veya yanlış görünürse belgedeki o bölümü seçip “Bir yorumum var” düğmesini kullan ya da salve@novusignis.org adresine yaz.